Xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch là bệnh lý tim mạch phổ biến và nguy hiểm, gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống của người bệnh. Xơ vữa động mạch còn nguy hiểm vì diễn tiến âm thầm, không có biểu hiện gì cho đến khi bệnh đã trở nặng, cũng như làm tăng nguy cơ gây nên đau tim, đột quỵ, cắt cụt chân, tàn tật và thậm chí tử vong.

Cleaning Arteries

Bệnh xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch (xơ cứng động mạch, Atherosclerosis) là tình trạng các động mạch bị tắc nghẽn bởi các mảng bám (mảng xơ vữa) được tạo thành từ cholesterol, các chất béo, chất thải tế bào, canxi và fibrin…

Benh Xo Vua Dong Mach 1

Hệ thống động mạch có chức năng vận chuyển máu từ tim, mang nhiều oxy và dưỡng chất đi nuôi cơ thể. Khi động mạch bị xơ vữa, khiến cho lượng máu và oxy đến tim không đủ ảnh hưởng đến chức năng của tim và gây nên nhiều bệnh lý nguy hiểm: nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, tắc mạch chi, đau tim và đột quỵ…

Xơ vữa động mạch chỉ xảy ra ở các động mạch lớn và vừa như: mạch cảnh, mạch vành, mạch chi dưới… và không xảy ra ở các động mạch có áp lực thấp như động mạch phổi, hay ở các động mạch nhỏ và tĩnh mạch.

Mạch Máu Xơ Vữa động Mạch

Nguyên nhân

Các chuyên gia chưa khẳng định chắc chắn nguyên nhân gây nên bệnh xơ vữa động mạch nhưng đã biết được nhiều yếu tố góp phần vào sự hình thành mảng xơ vữa do tổn thương nội mạc mạch máu.

Những tác nhân có thể gây tổn thương nội mạc mạch máu và tạo nên mảng xơ vữa động mạch bao gồm:

  • Bệnh tăng huyết áp
  • Bệnh đái tháo đường (tăng đường huyết)
  • Mức độ lipid trong máu (cholesterol) cao
  • Tình trạng béo phì
  • Thuốc lá
  • Ít vận động
  • Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh: nhiều đường, nhiều mỡ, nước ngọt, bia rượu…
  • Tuổi tác và Giới tính: Sau 40 tuổi, động mạch bắt đầu có dấu hiệu bị lão hóa, vì thế làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch. Trong đó, nam giới, nguy cơ gia tăng sau tuổi 45 và nguy cơ gia tăng sau tuổi 55 với phụ nữ.
  • Tiền sử gia đình: Nếu gia đình có người bị bệnh tim mạch hoặc đột quỵ (nam trước 55 tuổi và nữ trước 65 tuổi) làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và bệnh xơ vữa động mạch.
Tăng Huyết áp Là Nguyên Nhân Hàng đầu Gây Xơ Vữa động Mạch
Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây xơ vữa động mạch

Triệu chứng

Triệu chứng bệnh xơ vữa động mạch biểu hiện theo loại động mạch gặp tình trạng xơ vữa.

động Mạch Cảnh

Một số loại xơ vữa động mạch phổ biến bao gồm:

Phân loại

Diễn giải

Triệu chứng

Xơ vữa động mạch vành – Động mạch vành là những động mạch cung cấp máu giàu oxy nuôi trái tim.

– Động mạch vành bị xơ vữa có thể bị hình thành cục máu đông dẫn đến ngăn chặn một phần hoặc tắc hoàn toàn dòng máu đến tim.

– Hậu quả của xơ vữa mạch vành có thể gây suy tim và nhồi máu cơ tim. 

  • Mệt mỏi
  • Đau đầu
  • Đau thắt ngực
  • Khó thở, khó thở khi gắng sức, có cơn khó thở về đêm
  • Tê mặt
  • Tê liệt người
Xơ vữa động mạch cảnh – Mạch cảnh là mạch cấp máu cho tuần hoàn não.

– Sự tắc nghẽn tạm thời trong động mạch cũng có thể gây ra cơn thiếu máu não thoáng qua (TIAs) – dấu hiệu cảnh báo đột quỵ.

– Bệnh xơ vữa động mạch cảnh có thể gây nhồi máu não (đột quỵ não). 

– Nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện hẹp mạch cảnh khi xảy ra tai biến.

  • Buồn nôn
  • Cảm thấy lo lắng, căng thẳng.
  • Đau, tức ngực
  • Ho nhiều
  • Xuất hiện các cơn choáng.
  • Suy giảm ý thức nhanh chóng
  • Nhìn mờ đột đột
  • Nói khó
  • Yếu liệt một nửa người tùy mức độ
  • Khám lâm sàng có thể nghe thấy tiếng thổi của mạch cảnh
Xơ vữa động mạch ngoại biên – Xơ vữa động mạch ngoại biên là tình trạng động mạch ở các chi.

– Nếu bệnh quá nặng có thể dẫn đến cắt cụt chi.

  • Đau cách hồi (đau khi đi lại, đỡ đau khi nghỉ)
  • Cảm thấy nặng nề, đau đớn khi hoạt động các chi
  • Chi lạnh, teo cơ, da khô
  • Vết thương ở các chi lâu lành
  • Thường xuyên bị chuột rút ở các cơ bắp
Xơ vữa động mạch thận – Có thể gây ra các gây tổn thương thận mạn tính.

– Là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh hẹp động mạch thận (90%).

  • Ăn mất ngon.
  • Sưng tay và chân.
  • Khó tập trung.
Xơ vữa động mạch chủ bụng, chủ ngực (Phình động mạch) – Đây là yếu tố nguy cơ gây ra phình động mạch chủ. 

– Thường không có triệu chứng nhưng rất nguy hiểm nếu xảy ra biến cố, có thể nguy hiểm đến tính mạng nếu vỡ phình.

  • Xơ vữa động mạch chủ bụng: Đau bụng; Khối ở bụng đập theo nhịp của tim;
  • Xơ vữa động mạch chủ ngực: Đau ngực, đau lưng; khàn tiếng, nuốt khó, hội chứng tĩnh mạch chủ trên (phù mặt, cổ, chi trên)…
Biến Chứng Của Bệnh Xơ Vữa động Mạch
Xơ vữa động mạch có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm

Chẩn đoán

Để chẩn đoán bệnh xơ vữa động mạch, bên cạnh việc thăm khám lâm sàng, bác sĩ còn cần thêm các kết quả phân tích xét nghiệm cận lâm sàng:

  • Các xét nghiệm máu: đặc biệt là xét nghiệm mỡ máu và đường máu nhằm kiểm tra tình trạng tăng nồng độ cholesterol và đường trong máu – các nguyên nhân gây nên mảng xơ vữa trên thành động mạch.
  • Siêu âm Doppler mạch máu: Bác sĩ sử dụng máy siêu âm Doppler để đo huyết áp tại các điểm khác nhau dọc theo cánh tay hoặc chân, giúp bác sĩ đánh giá mức độ tắc nghẽn cũng như tốc độ của dòng máu trong động mạch. Siêu âm thường thực hiện cho mạch cảnh, mạch thận, mạch chi dưới.
  • Điện tâm đồ: Điện tâm đồ nhằm phát hiện các dấu hiệu của bệnh tim thiếu máu cục bộ (bệnh mạch vành), nhồi máu cơ tim.
  • Chụp cắt lớp vi tính mạch vành có dựng hình: thường dùng khi bệnh nhân đã có triệu chứng, cần phải can thiệp (phình động mạch chủ, hẹp mạch cảnh, bệnh động mạch ngoại biên…).
  • Thông tim và chụp mạch máu: Thử nghiệm này có thể cho thấy động mạch vành nào bị hẹp hoặc bị tắc. Bác sĩ sẽ tiêm chất cản quang vào các động mạch của tim thông qua một ống thông nhỏ, dài được đưa vào từ động mạch, thường là ở chân để đưa đến các động mạch trong tim. Khi chất cản quang vào động mạch, hình ảnh động mạch sẽ hiển thị trên hình ảnh X-quang và cho biết khu vực bị tắc nghẽn.
  • Đo chỉ số ABI (Chỉ số cánh tay-mắt cá chân): giúp phát hiện sớm bệnh động mạch chi dưới (xơ vữa động mạch ngoại biên tại chi dưới). Bác sĩ có thể so sánh huyết áp ở mắt cá chân với huyết áp ở cánh tay của bệnh nhân.

Benh Xo Vua Nen

Tùy theo các triệu chứng bệnh lý mà bệnh nhân, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp cận lâm sàng thích hợp.

Xử lý điều trị

Bệnh xơ vữa động mạch rất khó để điều trị dứt điểm. Các phương pháp điều trị với mục đích chính là nhằm giúp hỗ trợ ngăn chặn bệnh phát triển thêm hoặc giảm bớt một phần xơ vữa động mạch.

  • Thuốc: tùy vào nguyên nhân gây nên xơ vữa động mạch mà bác sĩ chỉ định các loại thuốc điều trị phù hợp như:
    • Thuốc điều trị cholesterol cao, thuốc điều trị huyết áp cao, thuốc kiểm soát huyết áp, thuốc điều trị đái tháo đường…
    • Liệu pháp statin: điều trị rối loạn lipid máu, ổn định mảng xơ vữa.
    • Kháng kết tập tiểu cầu
  • Can thiệp nội mạch bằng nong mạch vành và đặt stent mạch vành, mạch cảnh, mạch chi…, stent graft động mạch chủ. Phương pháp này thường được chỉ định khi động mạch vành bị hẹp từ 70% trên phim chụp mạch vành nhằm duy trì sự lưu thông của mạch máu.
  • Phẫu thuật: phẫu thuật bóc nội mạc mạch cảnh, bắc cầu nối mạch chi, bắc cầu nối chủ- vành (CABG), thay đoạn động mạch chủ… 
  • Thay đổi lối sống (làm giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ):
    • Chế độ ăn uống lành mạnh như ăn nhiều chất xơ, hạn chế những thức ăn chứa các chất béo xấu…
    • Tập thể dục thường xuyên.
    • Không hút thuốc.
Sử Dụng Thuốc Có Thể Hạn Chế Xơ Vữa động Mạch
Sử dụng thuốc có thể hạn chế xơ vữa động mạch

Là bệnh lý tim mạch phổ biến, xơ vữa động mạch gây nên nhiều tác hại nặng nề, trong khi đó việc chẩn đoán và điều trị đều không dễ dàng, tốn nhiều thời gian và tiền bạc. Do đó, lựa chọn được đơn vị uy tín, chất lượng là điều quan trọng trong việc theo dõi, điều trị, làm giảm những ảnh hưởng của bệnh xơ vữa động mạch. 

Phòng khám Đa khoa BSGĐ Phú Đức đầu tư chú trọng vào chuyên khoa nội với các bác sĩ chuyên gia hàng đầu Thành phố Hồ Chí Minh và hệ thống máy móc trang thiết bị y tế hiện đại luôn được nhiều khách hàng lựa chọn và đánh giá cao chất lượng dịch vụ. Đặc biệt, với việc hỗ trợ chăm sóc thăm khám điều trị bệnh lý tại nhà càng đem đến sự thuận lợi cho các bệnh nhân xơ vữa động mạch càng.

Để nhận được tư vấn kỹ lưỡng hơn (HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ), hãy liên hệ với Phòng khám BSGD Phú Đức!

——————————————————————

Logo Phu Duc 35 PHÒNG KHÁM ĐA KHOA PHÚ ĐỨC logo bài viết

ĐỊA CHỈ: 838 – 840 Nguyễn Chí Thanh, Phường 4, Quận 11, TP.HCM

Hot line HOTLINE: 0938.558.1330938.44.22.12

TỔNG ĐÀI: (028) 38 645 318

EMAIL: Pkbsgdphuduc@gmail.com

FACEBOOK: Phongkhamdakhoaphuduc

ĐẶT LỊCH KHÁM


Asian Doctor Woman Ok Sign Isolated White 40626634
Hotline
0938 558 133
https://cc.quickom.com/call/22531621238819839

Tổng đài QUICKOM

Tư vấn miễn phí
Gọi điện SMS